چند مدل و ابزار فارسی/ایرانی وجود دارد که میتوان محلی اجرا کرد یا داخل ایران استفاده کرد. این فهرست را بدون تاجگذاریِ هیچ مدلی مرور میکنیم.
انتخاب ما
- Maral — مدل فارسیِ MIT (تجاری آزاد)
- درنا (Part AI) — مدل فارسیِ Llama
- PersianMind — مدل فارسیِ دانشگاه تهران (غیرتجاری)
- ویراستمن / ویراستیار — ویرایش فارسی
چگونه انتخاب کنیم
اینها لایهٔ «در دسترس داخل ایران / متنباز / خودمیزبان» هستند، نه «بهتر از مدلهای غربی». چند مدل زبانیِ فارسیِ وزنباز هم وجود دارد که میتوان محلی اجرا کرد: PersianMind (دانشگاه تهران، ۷B، مجوز دوگانهٔ LLaMa2 + CC BY-NC-SA ۴٫۰ → غیرتجاری)، درنا/Dorna2 (Part AI، ۸B، مجوز Llama 3/3.1)، Maral (۷B، پایهٔ Mistral، مجوز MIT → استفادهٔ تجاری آزاد) و PersianLLaMA (۱۳B، CC BY-NC ۴٫۰ → غیرتجاری). نکتهٔ مهم: تقریباً همه روی مدلهای پایهٔ غربی فاینتیون شدهاند و مجوز زنجیرهای دارند — «وزنباز» همیشه بهمعنای «مجاز برای استفادهٔ تجاری» نیست؛ پیش از کاربرد تجاری مجوز کارت مدل را بررسی کنید. هیچکدام را «مدل ملی» یا «بهتر از مدلهای غربی» معرفی نکنید.
رایگان یا پولی؟
برای بیشتر کارها امکانات رایگان کافی است: نسخههای وب بسیاری از چتباتها تیر رایگان دارند (هرچند داخل ایران به VPN نیاز دارند) و مدلهای وزنبازِ محلی اساساً رایگاناند. فقط زمانی پول بدهید که مرتب به محدودیت میخورید یا به یک قابلیت پولی مشخص نیاز دارید — و آن هم تنها برای کاربر دیاسپورا با کارت معتبر عملی است. همهٔ قیمتها بهروزِ ژوئن ۲۰۲۶ هستند — در صفحهٔ رسمی سرویس بررسی کنید. مهمتر از خود قیمت، یک واقعیت ساختاری است: ایران از SWIFT و شبکههای Visa/Mastercard کنار گذاشته شده، بنابراین کارتهای بانکی صادرشده در ایران هیچ اشتراک خارجی را نمیتوانند پرداخت کنند — حتی بسیاری از تیرهای رایگان هم IP ایران را نمیپذیرند. مسیرهای جایگزین (کارتهای خارجی، واسطهها) تضمینشده نیستند و ریسک و هزینهٔ بالا دارند.
اگر به هوش مصنوعی برای کسبوکار فکر میکنید، گاهی بهجای چند سرویس پراکنده، نگهداشتن قابلیتهای هوش مصنوعی (گفتگو، خودکارسازی، اپها) روی یک پلتفرم سادهتر است — برای نمونه osFoundry، یک پلتفرم هوش مصنوعی عاملمحور که میتوانید مدل خودتان را به آن وصل کنید (BYO/BYOK).
بیشتر بخوانید
اطلاعات عمومی، نه مشاورهٔ تخصصی. قیمتها و امکانات تغییر میکنند — همیشه در صفحهٔ رسمی سرویس بررسی کنید. دسترسی به ابزارها در ایران تغییر میکند؛ پیش از هر پرداخت بررسی کنید.