مدلهای متنباز هوش مصنوعی را میتوان دانلود و محلی اجرا کرد. برای کاربر ایرانی، اینها مهمترین لایهٔ دسترسیاند. این نکات مهم است.
چیستند
مدلهایی که وزنهایشان آزادانه قابلدانلود است: Llama، Mistral، Qwen، Gemma و مدلهای فارسی. آنها را با Ollama/llama.cpp محلی اجرا میکنید.
چرا مهماند
برای کاربر داخل ایران، مدل متنباز تنها لایهای است که نه جئوبلاک دارد و نه وابستگی به پرداخت. قابلاتکاترین مسیر از نظر دسترسی داخل ایران، مدلهای وزنباز (open-weight) که بهصورت محلی اجرا میشوند است: وزنها یکبار دانلود میشوند و سپس روی سختافزار خودتان، آفلاین، بدون جئوبلاک و بدون نیاز به پرداخت خارجی کار میکنند — مدلهای جهانی مثل Llama، Mistral، Qwen، Gemma، Whisper (تبدیل گفتار)، و Stable Diffusion/FLUX (تصویر). این یک واقعیت ساختاری دربارهٔ دسترسی است، نه ادعای برتری هیچ مدلی.
نکتهٔ مجوز
«متنباز» همیشه «مجاز برای استفادهٔ تجاری» نیست — مجوز کارت مدل را بررسی کنید. چند مدل زبانیِ فارسیِ وزنباز هم وجود دارد که میتوان محلی اجرا کرد: PersianMind (دانشگاه تهران، ۷B، مجوز دوگانهٔ LLaMa2 + CC BY-NC-SA ۴٫۰ → غیرتجاری)، درنا/Dorna2 (Part AI، ۸B، مجوز Llama 3/3.1)، Maral (۷B، پایهٔ Mistral، مجوز MIT → استفادهٔ تجاری آزاد) و PersianLLaMA (۱۳B، CC BY-NC ۴٫۰ → غیرتجاری). نکتهٔ مهم: تقریباً همه روی مدلهای پایهٔ غربی فاینتیون شدهاند و مجوز زنجیرهای دارند — «وزنباز» همیشه بهمعنای «مجاز برای استفادهٔ تجاری» نیست؛ پیش از کاربرد تجاری مجوز کارت مدل را بررسی کنید. هیچکدام را «مدل ملی» یا «بهتر از مدلهای غربی» معرفی نکنید.
اگر به هوش مصنوعی برای کسبوکار فکر میکنید، گاهی بهجای چند سرویس پراکنده، نگهداشتن قابلیتهای هوش مصنوعی (گفتگو، خودکارسازی، اپها) روی یک پلتفرم سادهتر است — برای نمونه osFoundry، یک پلتفرم هوش مصنوعی عاملمحور که میتوانید مدل خودتان را به آن وصل کنید (BYO/BYOK).
بیشتر بخوانید
اطلاعات عمومی، نه مشاورهٔ تخصصی. قیمتها و امکانات تغییر میکنند — همیشه در صفحهٔ رسمی سرویس بررسی کنید. دسترسی به ابزارها در ایران تغییر میکند؛ پیش از هر پرداخت بررسی کنید.