اگر بین ChatGPT و درنا (Dorna) مردد هستید، خلاصه: ChatGPT قویتر و همهکارهتر است اما از ایران مستقیماً در دسترس نیست؛ درنا یک مدل فارسیِ وزنباز است که آفلاین، بدون جئوبلاک و بدون پرداخت روی سیستم خودتان اجرا میشود. در ادامه مقایسهٔ کامل تا بر اساس کارهای خودتان تصمیم بگیرید.
مقایسهٔ کوتاه
| معیار | ChatGPT | درنا (Dorna) |
|---|---|---|
| نقطهٔ قوت | همهکاره، کد | فارسی، اجرای محلی |
| دسترسی در ایران | جئوبلاک + فیلتر | محلی، بدون جئوبلاک |
| پرداخت | ناممکن از ایران | رایگان (هزینهٔ سختافزار) |
| نوع | سرویس ابری بسته | مدل وزنباز |
نقاط قوت ChatGPT
مشهورترین چتبات غربی: قوی در متن، استدلال و کد، و در فارسی هم خوب کار میکند. تولید تصویرش اکنون GPT Image است، نه DALL·E مستقل. قیمت: تیر رایگان؛ Plus حدود ۲۰ دلار/ماه، تیر Pro گرانتر.
نقاط قوت درنا (Dorna)
خانوادهٔ مدل فارسیِ Part AI، فاینتیون روی دادهٔ فارسی بر پایهٔ Llama 3/3.1؛ نسخهٔ کوانتایزِ GGUF برای اجرای محلی موجود است. قیمت: وزنباز و رایگان؛ روی Hugging Face و Ollama.
پس کدام را انتخاب کنیم؟
حداکثر توان با ChatGPT (با VPN و کارت خارجی)؛ برای دسترسیِ مطمئن و آفلاین داخل ایران، مدل فارسیِ وزنبازی مثل درنا که روی سیستم خودتان اجرا میشود. ادعاهای بازاریابیِ «قدرتمندترین مدل فارسی» را بهعنوان فکت نگیرید.
قابلاتکاترین مسیر از نظر دسترسی داخل ایران، مدلهای وزنباز (open-weight) که بهصورت محلی اجرا میشوند است: وزنها یکبار دانلود میشوند و سپس روی سختافزار خودتان، آفلاین، بدون جئوبلاک و بدون نیاز به پرداخت خارجی کار میکنند — مدلهای جهانی مثل Llama، Mistral، Qwen، Gemma، Whisper (تبدیل گفتار)، و Stable Diffusion/FLUX (تصویر). این یک واقعیت ساختاری دربارهٔ دسترسی است، نه ادعای برتری هیچ مدلی. چند مدل زبانیِ فارسیِ وزنباز هم وجود دارد که میتوان محلی اجرا کرد: PersianMind (دانشگاه تهران، ۷B، مجوز دوگانهٔ LLaMa2 + CC BY-NC-SA ۴٫۰ → غیرتجاری)، درنا/Dorna2 (Part AI، ۸B، مجوز Llama 3/3.1)، Maral (۷B، پایهٔ Mistral، مجوز MIT → استفادهٔ تجاری آزاد) و PersianLLaMA (۱۳B، CC BY-NC ۴٫۰ → غیرتجاری). نکتهٔ مهم: تقریباً همه روی مدلهای پایهٔ غربی فاینتیون شدهاند و مجوز زنجیرهای دارند — «وزنباز» همیشه بهمعنای «مجاز برای استفادهٔ تجاری» نیست؛ پیش از کاربرد تجاری مجوز کارت مدل را بررسی کنید. هیچکدام را «مدل ملی» یا «بهتر از مدلهای غربی» معرفی نکنید.
برای کسبوکاری که میخواهد ابزارهای هوش مصنوعی را یکجا جمع کند، پلتفرمی مانند osFoundry گفتگو، خودکارسازی و اپها را کنار هم میگذارد و امکان اتصال کلید و مدل اختصاصی (BYOK) را میدهد.
بیشتر بخوانید
اطلاعات عمومی، نه مشاورهٔ تخصصی. قیمتها و امکانات تغییر میکنند — همیشه در صفحهٔ رسمی سرویس بررسی کنید. دسترسی به ابزارها در ایران تغییر میکند؛ پیش از هر پرداخت بررسی کنید.